Profesor: IBRAHIM ELSHANI

                            

                                

Prof. Ibrahim ELSHANI  

Ibrahim Elshani ka lindur më 1 janar të vitit 1937 në Prizren. Shkollën fillore e ka kryer në shkollën e “Hoqa Mahallës” dhe atë të “Bajram Currit”, ndërsa gjysmë maturën në gjimnazin e Prizrenit dhe shkollën e mesme të normales në “Dimitrije Tucoviq ku i ka ligjeruar lëndët mësimore nga shkencat pedagogjike dhe psikologjike. Në normalen e Prizrenit ka punuar afër tri vite. Si edukator i zellshëm, nga katër profesorë të cilët kanë pas ligjeruar në normale, ka kaluar në ish-Shkollën e Lartë Pedagogjike “Xhevdet Doda” të qytetit tonë. Êshtë pranuar si pedagog, ku i ka ligjeruar lëndet nga shkencat pedagogjike dhe psikologjike. Në ish Shkollën e Lartë Pedagogjike “Xhevdet Doda” e ka kaluar kohën më të gjatë të punësimit të tij, ku ka punuar afër 30 vite, deri në vitin 1990. Në periudhë kohore 30 vjeçar nga duart e tia kanë dalë shumë gjenerata mësuesish e arsimtarësh. Ka punuar me angazhim maksimal psikik si edhe fizik. Në vitin 1990 është dëbuar nga puna nga qeveria e atëhershme. Por, shkolla në gjuhën shqipe megjithatë vazhdoi të punojë ilegalisht në shtëpia private, në bodrume dhe xhamia. Kështu, në këtë periudhë ka përjetaur një tragjedi të rëndë, pasiqë për te nuk pati vend në ish-Shkollën e Lartë Pedagogjike. Edhe pse, është informuar për punën ilegale, ështgë interesua dhe ka pyetur kolegeët porse I është dhëne përgjegja se nuk ështe duke u punuar. Me këtë kuptoi se ishte i padëshirueshëm për të punuar më tutje bashkë me kolegët e tij, me të cilët e ka kaluar kohën më të gjatë të jetës së tij, me të cilët ka qenë i afërt dhe në marrëdhënie të ngushta me ta. Porse, këtë përjetim e përballoi me ngushllimin e vetëvetes së ishin kohët e vështira, sepse duke qenë i përkatësisë rome, pra, duke mos qenë shqiptar, në te nuk është pas besim, pra në lojalitetin e tij. Kështu, mbeti i pa punë për tre vite, prej vitit 1990 deri më vitin 1993. Por në shkurt të vitit 1993 u punësua në Drejtorinë e Arsimit dhe Shkencës në Prizren si mbikqyrës i enteve parashkollore dhe ato fillore të ciklit të ultë. I ka mbikqyrë entet parashkollore të mësimit në gjuhën shqipe, turke, boshnjake dhe serbe.

Pas luftës poashtu kam përjetuar jetë të vështirë. I pa punë, nuk kam pas kushte për ekzistencëe. Në vitin 2003 u punësova në radion turke “Yeni Donem”, si redaktor i emisionit në gjuhën rome. Në ndërkohe, është punësuar edhe në Radio Televizionin Publik të Kosovës,(RTK) “Yekhipe” –“Bashkimi” ku ka punuar si redaktor I emisionit në gjuhën rome.
Në ish- Shkollën e Lartë Pedagogjike “Xhevdet Doda”, është marrë me veprimtari shkencore. Në buletinin e shkollës ka botuar disa punime shkencore nga lamia pedagogjike dhe psikologjike. Njëherit është marrë edhe më udhëheqjen e revistës në gjuhën rome me emrin, “Romano alav”–“Fjala rome” nga lamia e gjuhës, kulturës dhe historisë rome ku janë botuar disa numra të kësaj reviste. Numri i fundit është numri 13. Më pas ka vazhduar me botimin e magazinës informuese dhe ilustruese me emrin “Yekhipe” – “Bashkimi” ku botohen edicione nga jeta e përditshme e komuniteteve Romë, Ashkali dhe Egjiptian, ku botohen edicione për kultuirën, gjuhën, traditën dhe historinë rome, edukimi dhe shkollimi I fëmijëve, integrimi I të rinjve dhe I femrës, .çështjet e diskriminimit dhe edicone të rëndëshme për komunitetet. Magazina Yekhipe ka një traditë të gjatë të botimit të saj dhe është e vetmja magazinë e botuar në tërë Kosovën dhe deri më tani janë botuar 64 numra të saja.

Prof. Elshani është marrë edhe me shkrime publicistike në të përditshmen “Koha ditore”, me tematikë nga jeta e romëve, ashkalive dhe egjiptasëve, si edhe nga edukimi dhe arsimimi i romëve.

Në Prizren, romët e kanë shkrimin e vet. Shkrimi i ka 25 shkronja.Shkronjat janë konstatuar sipas sistemit shkencor, ashtu që është marrë parasysh sistemi i zërave të gjuhës rome, sa zëre i ka gjuha rome, edhe aq shkronja ajo duhet t’i ketë. Me këtë sistem është konstatuar çdo gjuhë, prandaj normalisht edhe shkrimi i gjuhës rome. Shkrimi ynë përdoret në jetën e përditshme, në radion tonë në Prizren, me emrin “Romano avazo”, në televizion në gjuhën Rome, me emrin “TV Yekhipe”, ku ka qenë redaktor i këtij emisioni.

Pas pensionimit është marrë me përkthime të veprave nga gjuhët tjera në gjuhën rome.Deri më tani ka përkthye mbi trembëdhjetë vepra të literaturës botërore. Më parë e ka përkthye veprën e Rabindranat Tagorës, me titull “Gitanyali”, e cila është e përkthyer në të gjitha gjuhët botërore, edhe në gjuhën shqipe me titull “Kopshtari”. Vepra është e përbërë nga poezitë në prozën poetike. Pastaj ka përkthye poemën më të madhe në botë, me titull “Mahabharata”, e cila përmban afër 200.000 vargje, e cila nuk ka mundur të shkruhet asnjëherë e tërë, duke u përkthyer pjesa e saj me titull “Bhagavat Gita”, për të cilën kryetari Indas, Xhavaharlal Nehru ka thënë se “Ajo është enciklopedia e traditës dhe e legjendave, e institucioneve politike dhe shoqërore të Indisë antike, ndërsa filozofi gjerman Shopenhauer, për pjesën e saj, ka thënë: “Ajo është lektura më mësonjëse dhe më e lartë në botë; ajo ishte lehtësim i jetës sime dhe do të jetë lehtësim për vdekjen time”.

Ka përkthyer edhe poemat e famshme të Homerit, poemën klasike greke “Iliada” dhe “Odiseja”, çdo njëra në afër 650 faqe më pas, dramën klasike indase të Kalidasës, me titull “Sakuntala”, romanin e famshëm të romansierit shqiptar, Ismail Kadare, me titull “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, romanin e romansierit turk, Orhan Pamuk, i cili e ka marë çmimin “Nobel”, me titull, “Unë jam e kuqe”. E ka përkthyer edhe romanin autobiografik të Presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Barak Obama, “Guximi për të shpresuar”, pastaj veprën e autores kroate Vesna Kermpotiq, “Një mijë Lotosat”. Ka përkthye edhe veprën “Miliarderi” të Veton Surroit.

VEPRAT:

Veprat e Prof. Ibrahim Elshani janë distribuar në tërë Kosovën po edhe në disa organizata, ku me datë 11 Maj 2015 dhuroi si donacion për Programin e Roma Versitas Kosovo KAAD library një numër të konsiderueshëm të librave dhe revistave të ndryshme për bibliotekën e programit. Duke vlerësuar lartë kontributin e Prof. Elshanit biblioteka e programit është pasuruar me libra të cilat do të shfrytëzohen nga studentët për punimet shkencore të cilat do t’i punojnë gjatë studimeve të tyre

Më pas edhe ne organizatën Durmish Aslano Prof. Elshani ka dhuruar një numër të konsideruar të veprave po edhe magazinën Yekhipe e sidomos edhe tani e ka pasuruar minibibliotekën e parë Rome në Prizren. Gjithashtu, nuk mungojnë veprat e përkthyera në gjuhën rome edhe në organizatat tjera, Qendrat e komuniteteve si edhe në Biblioteka ''Romane Pustika''.

Në fund, ka hartuar edhe ABECEDEN – abetaren në gjuhën rome, e cila nuk është marrë në konsiderim për botim nga ana e Ministrisë së Edukimit, pasi nuk janë plotësuar disa kërkesa drejtshkrimore, të cilat e ngarkojnë numrin e shkronjave si, (38 shkronja: me dy shkronja Q, dy shkronja GJ, dy shkronja R, si edhe me shkronjën ZH, e cila në gjuhen rome nuk ekziston; pastaj me shkronjat e dyzuara: QH, KH, PH, TH, etj.

Një shkrim i tillë është thjeshtë kopje e shkrimit Kroat, me disa kompilacione, me të cilat edhe më tepër është ngatërruar shkrimi rom. Ndërsa shkrimi ynë, i cili përdoret afër 40 vite, përmban vetëm 25 shkronja, dhe përdoret edhe sot, sikundër që ka shkruar edhe Libër Leximin në gjuhën rome për klasën e nëntë, e cila ende nuk është botuar.

      Botimi i veprave të përkthyera nga gjuhët tjera në gjuhën rome:

§  Zyra Greke Ndërlidhëse në Prishtinë ka mbështetur botimin e poemës klasike Greke “Odiseja” dhe “ Iliada”nga shkrimtari grek Homeri.

§  Organizata KFOS zyra ka mbështetur botimin e romanit të shkrimtarit, Ismail Kadarese, “Mula Armadako Generalo”-• “Gjenerali i Ushtrisë se Vdekur” –

§  Fondacioni I Kosovës Për Shoqëri të Hapur (KFOS) ka mbështetur botimin e librit i shkruajtur nga vet autori, Prof.Ibrahim Elshani, “Publicistika, Romani qhib, Literaruni Kritika” -“Publicistika, Gjuha Rome Kritika Letrare”-

§  Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit ka mbështetur botimin e dramës Indase, “Kalidasa”  Këngët e Rabindranat Tagore, “Gitanyali” tanimë janë të përkthyera edhe në gjuhën Rome, në shqip  janë përkthyer me titull “Kopshtari”.

§  Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit ka mbështetur botimin e poemës klasike Indase, “Mahabharata”, e cila është poema më madhe në botë, e qëcila nuk ka mundur të botohet tërësisht asnjëherë. Për te Xhavaharlal Nehru ka thënë: “Ajo është enciklopedia e traditës dhe e legjendave dhe instuticioneve politike dhe shoqëroret indise antike”, ndërsa filozofi Gjerman Shopenhauer, për pjesën e saj “Bhagavat Gita”, ka thëne: “Ajo është lektura me mësonjëse dhe më e lartë në botë; dhe ajo është lehtësim i jetës sime dhe do të jetë lehtësim për vdekjen time”.

§  USAID / Programi për Inicimin e Ndryshimeve Pozitive ka mbështetur botimin e romanit të Orhan Pamukut “Unë jam e Kuqja” –“Moro nav Lolie”.

§  Romani i ish Kryetarit te Shteteve te Bashkuara te Amerikës, Barak Obama, me titull, “Tromalipe vash ajukaripeske” -“Guximi për te shpresuar”-

§  Fondacioni i Kosovës Për Shoqëri të Hapur (KFOS) ka mbështetur botimin e romanit, “Mile Lotosya” “Njëmijë Lotosët”.

§  Zyra e Kryeminsistrit/ Zyra për Çështje të komuniteteve kambështetur botimin e romanit të Veton Surroit, me titull, “O Miliardero” -”Miliarderi”.

§  Së shpejti do të botohet edhe poezia,“Tromalipe vash ajukaripeske” “Guximi për shpresuar”, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit

§  Fondacioni I Kosovës Për Shoqëri të Hapur (KFOS) dhe Agjensioni Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim në Kosovë (SDC) kanë mbështetur botimin e magazines “Yekhipe”..

§  Mbretëria e Holandës zyra në Prishtinë ka mbështetur botimin e magazinës “Yekhipe” –“Bashkimi”, gjashtë numra te saja..

§  Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit mbështet në vazhdimsibotimin e magazines, “Yekhipe”-“Unity”.

 

Author of the text: Publishers Blogger: Nuhi MORINA